De missie van Horváth...
Na de Tweede Wereldoorlog werd begonnen met de bouw van de wijk Nieuwland. Stedenbouwkundige Jozsef Horváth kreeg de taak om de polder die ten noordoosten van de stad lag in te richten als woonwijk. Vooral portiekwoningen en galerijflats werden naast het gebied van de oude binnenstad van Schiedam gebouwd. Typerend aan de bouw van de wijk was de keuze voor het bouwen van woningblokken in noord-zuid en in oost-west richting, een strikte scheiding van woon werk functie en de aanleg van brede straten.
Foto van een maquette van de omgeving van het Nieuwlandplein. Op deze foto zie je de brede straten. Van rechts onder naar links boven de Nieuwe Damlaan en van links onder naar rechts boven de Burgemeester van Haarenlaan. (Foto: Roovers (1963). Bron: GAS beeldnummer 06464)
De Burgemeester van Haarenlaan met links de P.J. Troelstralaan. De opzet van woningblokken in noord-zuid en in oost-west richting zijn duidelijk aanwezig op deze foto.
(Foto: onbekend (begin jaren '60) Bron: GAS beeldnummer 31456)
Na oplevering van de eerste woningen trokken vooral de hogere inkomens naar deze nieuwe wijk. Vanwege de hoge huren kreeg de wijk als snel de bijnaam "de hongerput". Na verloop van tijd kozen de bewoners met de hogere inkomens ervoor te vertrekken naar andere wijken zoals de wijk Groenoord of naar ruimere eengezinswoning elders in de regio. De leeggekomen woningen werden vooral gebruikt voor het huisvesten van de minder koopkrachtige Schiedammers, die door de herstructurering van de Schiedamse vooroorlogse wijken door de gemeente voorzien moesten worden van een nieuw onderkomen. In diezelfde periode kwamen de eerste gastarbeiders naar ons land toe. Vanwege de inmiddels lagere huren vestigden zij zich in deze wijk. Nieuwland veranderde van een zeer goede buurt in de jaren '50 tot aan een risicobuurt in de jaren '80.
Een overzichtsfoto gezien vanaf de Nieuwe Damlaan in zuidoostelijke richting vanaf een pand in de Nieuwe Damlaan Op de voorgrond de Nieuwe Damlaan in de toekomst doorlopend naar de kruising met de Vlaardingerdijk en de Nieuwe Haven. Rechts de Christelijke Technische School in aanbouw. Rechtsboven de twee bejaardenflats aan de Burg.Stulemeijerlaan. Op de achtergrond molen de Drie Koornbloemen, de Havenkerk en molen de Walvisch. Links de Tuinstraat.
(Foto: Roovers (1958). Bron: GAS beeldnummer 0447).
Ondanks dat Nieuwland een naoorlogse wijk is, gaat de geschiedenis van Nieuwland eeuwen terug. Overstromingen en stormvloeden lieten Graaf van Egmond ertoe besluiten om de bestaande dijk te herstellen en een dijk aan te leggen, die later bekend zou worden als de Oude Dijk. Zo ontstonden de Oost-en de Westabspolder. Rond 1200 wordt het gebied tussen de Oude Dijk en de Schie bedijkt, waardoor de Nieuwlandse Polder zou ontstaan. Na eerst een heerlijkheid van Schiedam geweest te zijn, werd op 7 maart 1816 werd Nieuwland een zelfstandige gemeente. De gemeente werd begrensd door de Oude Dijk, de Schie, De Schiedamse Noordvest, de Frankelandse Watering ten zuiden van en min of meer parallel aan de Vlaardingerdijk en de Poldervaart.
De gemeente werd in 1868, na eerst een paar jaar bij de gemeente Kethel en Spaland te zijn toegevoegd, een onderdeel van de gemeente Schiedam. In tegenstelling met de soort mensen die in de jaren '50 woonden hier voorheen vooral boeren die werkzaam waren in de veeteelt. Daarnaast waren er twee branderijen, twee scheepstimmerwerven en een timmermanswinkel.
Ga voor onderzoek naar dit thema ook:
⇒ Naar de aanwijzingen voor je opdracht
⇒ Naar de verwijzingen (literatuur en websites)
⇒ Naar de bronnen
⇒ Naar de foto's